Μαθήματα Γ΄Εξαμήνου

Υποχρεωτικά Μαθήματα

13Φ07: Αττική Κωμωδία (Αριστοφάνης)

Ανδρέας Φουντουλάκης, αναπληρωτής καθηγητής

Διδακτικός στόχος του μαθήματος

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με σύγχρονες ερευνητικές τάσεις γύρω από την αρχαία ελληνική κωμωδία και η εμβάθυνση σε επιλεγμένα αριστοφανικά έργα. Το μάθημα θα έχει τη μορφή παράδοσης, ενώ παράλληλα οι φοιτητές θα αναλάβουν την εκπόνηση εργασιών. Μέσα από την ερμηνευτική ανάλυση συγκεκριμένων αριστοφανικών κειμένων και την εξέταση θεμάτων σχετιζόμενων με την αριστοφανική κωμωδία οι φοιτητές θα είναι σε θέση να αξιοποιήσουν ερευνητικά σύγχρονα δεδομένα και μεθοδολογικά εργαλεία που σχετίζονται με τη μελέτη της κωμωδίας του Αριστοφάνη, καθώς και να αντιμετωπίσουν ποικίλα ζητήματα κριτικής και ερμηνείας του αριστοφανικού κειμένου.

Περιεχόμενο του διδασκόμενου μαθήματος

 

  • Σύγχρονες ερευνητικές τάσεις σχετικά με τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής κωμωδίας.
  • Ερμηνευτική ανάλυση εκτεταμένων αποσπασμάτων από τους Βατράχους του Αριστοφάνη και μικρότερων αποσπασμάτων από τις Θεσμοφοριάζουσες και τις Νεφέλες. Μέσα από την ανάλυση αυτή θα αναδειχθούν και θα συζητηθούν τα ακόλουθα θέματα:
    1. Παράδοση και κριτική του κειμένου του Αριστοφάνη.
    2. Δραματική τεχνική, κωμικός λόγος, σκηνική παρουσίαση και πρόσληψη της κωμωδίας του Αριστοφάνη.
    3. Αριστοφανική κωμωδία, αρχαιοελληνική θρησκεία και τελετουργία.
    4. Αριστοφανική κωμωδία, ρητορική και λογοτεχνική κριτική.
    5. Αριστοφανική κωμωδία, κοινωνία και πολιτική.
    6. Διακειμενικότητα, χιούμορ, σάτιρα, διακωμώδηση, ρεαλισμός και φαντασία στην κωμωδία του Αριστοφάνη.
    7. Κωμωδία και άλλα λογοτεχνικά είδη.
    8. Αριστοφανική κωμωδία και κοινωνικό φύλο.
  • Ανάθεση εκπόνησης εργασιών. Κατευθυντήριες γραμμές και οδηγίες.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Α. Εκδόσεις κειμένων

Wilson, N.G. (ed.), Aristophanis Fabulae, vols. I-II (Oxford, 2007)

Βάτραχοι

Dover, K.J. (ed.), Aristophanes: Frogs (Oxford, 1993)

Κατσούρης, Α.Γ. (εκδ.), Αριστοφάνης: Βάτραχοι (Ιωάννινα, 1998)

Sommerstein, A.H. (ed.), The Comedies of Aristophanes: Frogs (Warminster, 1996)

Stanford, W.B. (ed.), Aristophanes: The Frogs, 2nd edn. (London, 1963)

Θεσμοφοριάζουσες

Austin, C., Olson, S.D. (eds.), Aristophanes: Thesmophoriazusae (Oxford, 2004)

Sommerstein, A.H. (ed.), The Comedies of Aristophanes: Thesmophoriazusae (Warminster, 1994)

Νεφέλες

Dover, K.J. (ed.), Aristophanes: Clouds (Oxford, 1968)

Sommerstein, A.H. (ed.), The Comedies of Aristophanes: Clouds (Warminster, 1982)

Β. Μελέτες

Akrigg, B., Tordoff, R. (eds.), Slaves and Slavery in Ancient Greek Comic Drama (Cambridge, 2013)

Bakola, E., Prauscello, L., Telò, M. (eds.), Greek Comedy and the Discourse of Genres (Cambridge, 2013)

Biles, Z.P., Aristophanes and the Poetics of Competition (Cambridge, 2011)

Bowie, A.M., Αριστοφάνης: Μύθος, Τελετουργία και Κωμωδία, μετ. Π. Μοσχοπούλου, επιμ. Α. Μαρκαντωνάτος (Αθήνα, 1999)

Cartledge, P., Ο Αριστοφάνης και το Θέατρο του Παραλόγου, μετ. Λ. Ταχμαζίδου, επιμ. Μ. Κεκροπούλου (Αθήνα, 2006)

Clements, A., Aristophanes’ Thesmophoriazusae: Philosophizing Theatre and the Politics of Perception in Late Fifth-Century Athens (Cambridge, 2014)

Compton-Engle, G., Costume in the Comedies of Aristophanes (Cambridge, 2015)

Dearden, C.W., The Stage of Aristophanes (London, 1976)

Διαμαντάκου-Αγάθου, Κ., Στην Αρχαία Κωμική Ενδοχώρα: Εισαγωγή στη Σημειολογία του Χώρου και του Χρόνου στο Θέατρο του Αριστοφάνη, πρόλ. P. Thiercy (Αθήνα, 2007)

Dobrov, G.W., Brill’s Companion to the Study of Greek Comedy (Leiden and Boston, 2010)

Dover, K.J., Η Κωμωδία του Αριστοφάνη, μετ. Φ.Ι. Κακριδής (Αθήνα, 1981)

Edmonds III, R.G., Myths of the Underworld Journey: Plato, Aristophanes, and the “Orphic” Gold Tablets (Cambridge, 2012)

Finnegan, R., Women in Aristophanes (Amsterdam, 1995)

Fontaine, M., Scafuro, A.C. (eds.), The Oxford Handbook of Greek and Roman Comedy (Oxford, 2014)

Φουντουλάκης, Α., Αναζητώντας τον Διδακτικό Μένανδρο: Μια Προσέγγιση της Κωμωδίας του Μενάνδρου και μια Διερεύνηση της Σαμίας (Αθήνα, 2004)

Griffith, M., Aristophanes’ Frogs (Oxford, 2013)

Harriott, R.M., Aristophanes: Poet and Dramatist (London and Sydney, 1986)

Henderson, J., The Maculate Muse: Obscene Language in Attic Comedy (New Haven, 1975)

Holzhausen, J., Paideía oder Paidiá. Aristoteles und Aristophanes zur Wirkung der griechischen Tragödie (Stuttgart, 2000)

Κατσής, Γ.Δ. (επιμ.), Θάλεια: Δεκαπέντε Μελετήματα για τον Αριστοφάνη (Αθήνα, 2007)

Konstan, D., Greek Comedy and Ideology (New York, 1995)

Κωτίδου-Πετράκη, Ν.Β., Ο Αισχύλος και ο Ευριπίδης στους Βατράχους του Αριστοφάνη (Θεσσαλονίκη, 2002)

Lada-Richards, I., Initiating Dionysus: Ritual and Theatre in Aristophanes’ Frogs (Oxford, 1999)

MacDowell, D.M., Aristophanes and Athens: An Introduction to the Plays (Oxford, 1995)

Nichols, P., Aristophanes’ Novel Forms: The Political Role of Drama (Atlanta, London, Sydney, 1998)

Παππάς, Θ.Γ., Μαρκαντωνάτος, Α.Γ. (επιμ.), Αττική Κωμωδία: Πρόσωπα και Προσεγγίσεις, εισαγ. Δ. Ιακώβ (Αθήνα, 2011)

Παππάς, Θ.Γ., Ο Φιλόγελως Αριστοφάνης, 2η έκδ. (Αθήνα, 1996)

Παππάς, Θ.Γ., Αριστοφάνης: Ο Ποιητής και το Έργο του (Αθήνα, 2016)

Parker, L.P.E., The Songs of Aristophanes (Oxford, 1997)

Revermann, M., Comic Business: Theatricality, Dramatic Technique and Performance Contexts of Aristophanic Comedy (Oxford, 2006)

Revermann, M. (ed.), The Cambridge Companion to Greek Comedy (Cambridge, 2014)

Rothwell, Jr, K.S., Nature, Culture, and the Origins of Greek Comedy: A Study of Animal Choruses (Cambridge, 2010)

Ruffell, I., Politics and Anti-Realism in Athenian Old Comedy (Oxford, 2011)

Russo, C.F., Aristophanes: An Author for the Stage, trans. of Aristofane autore di teatro (London and New York, 1994)

Segal, E. (ed.), Oxford Readings in Aristophanes (Oxford, 1996)

Sidwell, K., Aristophanes the Democrat: The Politics of Satirical Comedy during the Peloponnesian War (Cambridge, 2009)

Sifakis, G.M., Parabasis and Animal Choruses: A Contribution to the History of Attic Comedy (London, 1971)

Silk, M.S., Aristophanes and the Definition of Comedy (Oxford, 2000)

Slater, N.W., Spectator Politics: Metatheatre and Performance in Aristophanes (Philadelphia, 2002)

Taaffe, L.K., Aristophanes and Women (London and New York, 1993)

Thiercy, P., Aristophane: Fiction et dramaturgie (Paris: 1986)

Thiercy, P., Menu, M. (eds.), Aristophane: La langue, la scène, la cité. Actes du colloque de Toulouse 17-19 mars 1994 (Bari, 1997)

Willi, A., The Languages of Aristophanes: Aspects of Linguistic Variation in Classical Attic Greek (Oxford, 2003)

Willi, A. (ed.), The Language of Greek Comedy (Oxford, 2002)

Wilson, N.G., Aristophanea: Studies on the Text of Aristophanes (Oxford, 2007)

13Φ08: Αρχαία Ελληνική Τραγωδία (Ευριπίδης)

Ανδρέας Μαρκαντωνάτος, αναπληρωτής καθηγητής
Σκοπός του μαθήματος είναι η εμβάθυνση στη μελέτη της ευριπίδειας δραματουργίας μέσα από τη δειγματική ανάλυση είτε του τραγικού έργου Ἄλκηστις είτε του τραγικού έργου Ἡρακλῆς. Η ερμηνευτική προσπέλαση του επιλεγέντος δράματος πλαισιώνεται από σύντομη εισαγωγή στα κυριότερα χαρακτηριστικά του ευριπίδειου θεάτρου, καθώς επίσης η προσέγγιση σημαντικών πτυχών του σχετικού μύθου συνοδεύεται από τη διεξοδική διερεύνηση πιθανών διακειμενικών και ειδολογικών συσχετισμών και μετασχηματισμών. Η ερμηνευτική αποτίμηση του έργου θα ακολουθήσει την ευθύγραμμη πορεία της σκηνικής δράσης, σταθμεύοντας σε κύρια και καίρια επεισόδια και λυρικά άσματα, με στόχο την εξοικείωση των σπουδαστών με τους πυρηνικούς θεματικούς άξονες της θεατρικής πράξης και ευρύτερα με τον διεθνή κριτικό προβληματισμό, ο οποίος αναπτύχθηκε την τελευταία εικοσαετία αναφορικά με κεφαλαιώδη ζητήματα που άπτονται της πλοκής, του ήθους των χαρακτήρων και του πάθους των ρητορικών συγκρούσεων. Οι φοιτητές παρακαλούνται να προμηθευθούν πριν από την έναρξη των παραδόσεων το αρχαίο κείμενο ή/και μία τουλάχιστον υπομνηματισμένη έκδοση του προταθέντος ευριπίδειου έργου. Σκόπιμο είναι να τονιστεί ότι το έτερο μη διδαχθέν έργο θα εξεταστεί μόνο μεταφραστικά κατά τις γραπτές εξετάσεις του Γ΄ Εξαμήνου. Η ενδεικτική βιβλιογραφία που παρατίθεται πιο κάτω αποσκοπεί στο να αποτελέσει γόνιμη αφόρμηση, προκειμένου οι σπουδαστές να αναζητήσουν περαιτέρω ενημέρωση σχετικά με τις νεότερες εξελίξεις στο πεδίο της μελέτης όχι μόνο της Ἀλκήστιδος και του Ἡρακλέους του Ευριπίδη αλλά και γενικότερα του αττικού θεάτρου.

(α) Ἄλκηστις

Conacher, D. J. (19932), Euripides: Alcestis (Γουόρμινστερ).

Dale, A. M. (1954), Euripides: Alcestis (Οξφόρδη).

Ιακώβ, Δ. Ι. (2012), Ευριπίδης Άλκηστη.  Ερμηνευτική Έκδοση, τόμ. Ι-ΙΙ (Αθήνα).

Luschnig, C. A. E. & H. M. Roisman (2003), Euripides’ Alcestis: With Notes and Commentary (Νόρμαν).

Markantonatos, A. (2013), Euripides’ Alcestis: Narrative, Myth, and Religion (Βερολίνο & Νέα Υόρκη).

Parker, L. P. E. (2007), Euripides: Alcestis (Οξφόρδη).

Slater, N. W. (2013), Euripides: Alcestis (Λονδίνο).

Thorburn, J. E. (2002), The Alcestis of Euripides, with Introduction, Translation, and Commentary (Λιούιστον).

Χουρμουζιάδης, Ν. (2008), Ευριπίδου Άλκηστις.  Εισαγωγή, Μετάφραση, Σημειώσεις (Αθήνα).

(β) Ἡρακλῆς

Barlow, S. (1996), Euripides: Heracles (Γουόρμινστερ).

Bond, G. (1981), Euripides: Heracles (Οξφόρδη).

Γιόση, Μ. (2014), Ευριπίδης, Ηρακλής.  Εισαγωγή, Μετάφραση, Σχόλια (Αθήνα).

Griffiths, E. (2006), Euripides: Heracles (Λονδίνο).

Halleran, M. R. (1988), The Heracles of Euripides: Translated with Introduction, Notes, and Interpretative Essay (Κέμπριτζ Μασσ.).

Mirto, S. (20062), Euripide Eracle: Introduzione, traduzione e note (Μιλάνο).

Papadopoulou, T. (2005), Heracles and Euripidean Tragedy (Κέμπριτζ).

Wilamowitz-Moellendorff, U. von (1959), Euripides Herakles, 3 τόμ. (Ντάρμστατ).

13Φ09: Κείμενα Ύστερης Αρχαιότητας

Ορέστης Καραβάς, Επίκουρος Καθηγητής

Isabelle Gassino, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια

Σκεπτικό μαθήματος

Το εν λόγω μάθημα θα έχει τη μορφή reading course. Στην αρχή του εξαμήνου θα μοιραστούν πέντε αντιπροσωπευτικά κείμενα της εποχής, πεζά ή ποιητικά και οι φοιτητές θα καλούνται κάθε φορά να προετοιμάζουν κάποιο από αυτά, ολόκληρο ή απόσπασμά του. Στο μάθημα θα γίνεται η ανάλυση, όπου θα υπογραμμίζονται και θα αναδεικνύονται τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της λεγόμενης Β΄ Σοφιστικής, της τόσο παρεξηγημένης νέας αναγέννησης των αρχαιοελληνικών γραμμάτων. Για το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017 επιλέχθηκαν έργα από τους δύο πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες.

 

Πλάνο του διδασκόμενου μαθήματος

-Εισαγωγή: η Β΄ Σοφιστική – γνωρίσματα και βασικοί αντιπρόσωποι (3 ώρες)

-Αίλιος Αριστείδης, Λόγος 17: Σμυρναϊκὸς πολιτικός (6 ώρες)

-Δίων Χρυσόστομος, Λόγος 52: Περὶ τῶν Φιλοκτήτου τόξων (6 ώρες)

-Πλούταρχος, Συγκρίσεως Ἀριστοφάνους καὶ Μενάνδρου ἐπιτομή (6 ώρες)

-Βάβριος, Μυθίαμβοι 75, 103 και 108 (3 ώρες)

-Λουκιανός, Ζεὺς τραγῳδός (12 ώρες)

-Επίλογος: μετά τη Β΄ Σοφιστική (3 ώρες)

Γενικά:

L. Pernot, Η Ρητορική στην Αρχαιότητα, ελλ. μετάφρ. Ξ. Τσελέντη, Αθήνα: Δαίδαλος-Ι. Ζαχαρόπουλος, 2005.

Swain, Hellenism and Empire. Language, Classicism, and Power in the Greek World, AD 50-250, Oxford: Clarendon Press, 1996.

Τ. Whitmarsh, Greek Literature and the Roman Empire. The Politics of Imitation, Oxford University Press, 2001.

T. Whitmarsh, Η Δεύτερη Σοφιστική, ελλ. μετάφρ. Ε. Καρακάσης, Αθήνα: Δαίδαλος-Ι. Ζαχαρόπουλος, 2013.

Αίλιος Αριστείδης:

Pernot, La rhétorique de l’éloge dans le monde gréco-romain, 2 τόμοι, Paris: Institut d’Etudes Augustiniennes, 1993.

Δίων Χρυσόστομος:

Ο. Καραβάς, «Η αρχαία ελληνική τραγωδία στην ύστερη αρχαιότητα», στο Α. Μαρκαντωνάτος-Χ. Τσαγγάλης (επιμ.), Αρχαία Ελληνική Τραγωδία: Θεωρία και Πράξη, Αθήνα: Gutenberg, 2008, σελ. 239-264.

Πλούταρχος:

Di Florio, Il confronto tra Aristofane e Menandro (compedio), Napoli: M. D’Auria Editore, 2008.

Βάβριος:

Hopkinson, Greek Poetry of the Imperial Period: an Anthology, Cambridge University Press, 1994.

Λουκιανός:

Cönen, Lukian Zeus Tragodos: Überlieferungsgeschichte, Text und Kommentar, Meisenheim am Glan: A. Hain, 1977.

Επιλογή ανάμεσα σε 

13ΦΕ05: Γραμματικοί και Σχολιαστές της Αλεξανδρινής Περιόδου

Γεώργιος Βασίλαρος, αναπληρωτής καθηγητής

Βασίλειος Κωνσταντινόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής

Αθανάσιος Ευσταθίου, αναπληρωτής καθηγητής

Γεώργιος Βασίλαρος

Το μάθημα αυτό σκοπό έχει να εξοικειώσει τους μεταπτυχιακούς φοιτητές με το ζήτημα της φιλολογικής δραστηριότητας κατά την Ελληνιστική – Αλεξανδρινή εποχή. Το ενδιαφέρον θα στραφεί στο φιλολογικό έργο τόσο των αλεξανδρινών ποιητών (poetae docti) όσο και των κατ’ αποκλειστικότητα φιλολόγων που έδρασαν σε στενή σχέση με τους πρώτους.

 

Το μάθημα θα διαιρεθεί σε τρεις ενότητες:

 

Α) Στην πρώτη ενότητα θα οριστούν οι ιστορικές και ιδεολογικές παράμετροι που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της φιλολογικής σχολής της Αλεξάνδρειας καθώς και το θεωρητικό πλαίσιο της φιλολογικής δραστηριότητας στην ελληνιστική εποχή , όπως αυτό προκύπτει από τους αρχαίους ορισμούς της «γραμματικής τέχνης» και τους όρους «φιλόλογος – κριτικός – γραμματικός».

 

Β) Στην δεύτερη ενότητα θα παρουσιασθεί επιγραμματικά η φιλολογική δραστηριότητα των αλεξανδρινών-ελληνιστικών ποιητών και «γραμματικών». Ως προς την κατάταξη των εκπροσώπων της φιλολογικής σχολής της Αλεξάνδρειας θα ακολουθήσουμε την διάκριση του Pfeiffer σε τρεις χρονικές περιόδους: Β.1) Από τον Φιλίτα στον Καλλίμαχο (Φιλίτας ο Κώος, Σιμίας ο Ρόδιος, Ζηνόδοτος ο Εφέσιος, Λυκόφρων ο Χαλκιδεύς, Αλέξανδρος ο Αιτωλός, Άρατος, Λυσανίας), Β.2) Από τον Καλλίμαχο στον Ερατοσθένη (Καλλίμαχος ο Κυρηναίος, Απολλώνιος ο Ρόδιος, Θεόκριτος, Ριανός, Ευφορίων κλπ.), Β.3) Από τον Ερατοσθένη στον Αρίσταρχο τον Σαμόθρακα (Ερατοσθένης ο Κυρηναίος, Νεοπτόλεμος από το Πάριον, Νίκανδρος ο Κολοφώνιος, Αριστοφάνης ο Βυζάντιος, Αρίσταρχος ο Σαμόθραξ, Διονύσιος ο Θραξ).

 

Γ) Το ομηρικό κείμενο κατά την αρχαιότητα: Γ.1) Η ζηνοδότεια έκδοση των ομηρικών επών, Γ.2) Αρχαία ομηρικά αντίγραφα και εκδόσεις, Γ.3) Η προέλευση της «κοινής έκδοσης» (vulgata) των ομηρικών επών, Γ.4) Οι αλεξανδρινές διαφορετικές γραφές.

                                                                           

Διδάσκων: Γ. Βασίλαρος

ΕΠΙΛΟΓΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α. Γενικά:

– BLUM, R., Kallimachos und die Literaturverzeichnung bei den Griechen. Untersuchungen zur Geschichte der Bibliographie, Frankfurt a.M. 1977.

– ΒΟΥΡΒΕΡΗΣ, Κ., Εισαγωγή εις την Αρχαιογνωσίαν και την Κλασσικήν Φιλολογίαν, Αθήναι 1975.

– CALLANAN, C.K., Die Sprachbeschreibung bei Aristophanes von Byzanz (Hypomnemata 88), Göttingen 1987.

– DICKEY, E., Ancient Greek Scholarship. A Guide to Finding, Reading, and Understanding Scholia, Commentaries, Lexica, and Grammatical Treatises, from Their Beginnings to the Byzantine Period, Oxford 2007.

– DIHLE, A., “Eratosthenes und andere Philologen”, in: M. BAUMBACH, H. KÖHLER & A.M. RITTER (eds)., Mousopolos Stephanos. Festschrift für Herwig Görgemanns, Heidelberg 1998, 86-93.

– DIHLE, A., “Philosophie – Fachwissenschaft –Allgemeinbildung”, in: H. FLASHAR & O.GIGON (eds.), Aspects de la philosophie hellénistique (Entretiens sur l´Antiquité Classique, Tome XXXII), Vandoeuvres-Genève 1986, 185-231.

– FRASER, P.M., Ptolemaic Alexandria, 3 vols. Oxford 1972.

– GEUS, K., Eratosthenes. Studien zur hellenistischen Kultur- und Wissenschaftsgeschichte, München 2002.

– GREEN, P., From Alexander to Actium. The Historical Evolution of the Hellenistic Age, Berkeley – Los Angeles – London 1990.

– LALLOT, J., La grammaire de Denys le Thrace traduite et annotée, Paris 19982.

– LALLOT, J., “Philologie et grammaire à Alexandrie”, in: L. BASSET & F. BIVILLE (eds.)., Actes du XXXIe Congrès International de l’Association des Professeurs de Langues anciennes de l’Enseignement Supérieur, Lyon 1999, 41-49.

– MATTHAIOS, S., Untersuchungen zur Grammatik Aristarchs: Texte und Interpretation zur Wortartenlehre (Hypomnemata 126), Göttingen 1999.

– MATTHAIOS, S., “Neue Perspektiven für die Historiographie der antiken Grammatik: Das Wortartensystem der Alexandriner“, in: P. SWIGGERS & A. WOUTERS (eds.)., Grammatical Theory and Philosophy of Language in Antiquity (Orbis Suppl. 19), Leuven – Paris 2002, 161-220.  

– ΜΑΤΘΑΙΟΣ, Σ., «Ποιητὴς ἅμα καὶ κριτικός: η φιλολογική ταυτότητα των ελληνιστικών ποιητών και η ποιητική καταγωγή της φιλολογίας», στο: Φ. ΜΑΝΑΚΙΔΟΥ & Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΑΚΗΣ (επιμ.), Αλεξανδρινή Μούσα. Συνέχεια και νεωτερισμός στην Ελληνιστική ποίηση, Αθήνα 2008, 545-643.

– MATTHAIOS, S. – MONTANARI, F. – RENGAKOS, A. (eds.), Ancient Scholarship and Grammar. Archetypes, Concepts and Contexts (Trends in Classics, Suppl. Vol. 8), Berlin – New York 2011.

– MATTHAIOS, S., “Zwischen ἐμπειρία und τέχνη. Textinterpretation und grammatische Argumentation bei den alexandrinischen Philologen“, RhM 155 (2012) 254-290.

– MEIJERING, R., Literary and Rhetorical Theories in Greek Scholia, Groningen 1987.

– MONTANARI, F., “L’erudizone, la filologia e la grammatica“, in: G. CAMBIANO, L. CANFORA & D. LANZA (eds.), Lo spazio letterario della Grecia antica, I.2: L’Ellenismo, Roma 1993, 235-281. 

– MONTANARI, F. (ed.), La philologie grecque à l´époque hellénistique et romaine (Entretiens sur l´Antiquité Classique, Tome XL), Vandoeuvres-Genève 1994.

– MONTANARI, F., “Filologi alessandrini e poeti alessandrini. La filologia sui ‘contemporanei“, Aevum(ant) 8 (1995) 47-63.

– MONTANARI, F., “The Fragments of Hellenistic Scholarship”, in: G. MOST (ed.), Collecting Fragments – Fragmente sammeln (Aporemata 1), Göttingen 1997, 273-288.

– MONTANARI, F., “Callimaco e la filologia”, in: F. MONTANARI & L. LEHNUS (eds.), Callimaque (Entretiens sur l´Antiquité Classique, Tome XLVIII), Vandoeuvres-Genève 2002, 59-97.

– MONTANARI, F. & PAGANI, L. (eds.), From Scholars to Scholia: Chapters in the History of Ancient Greek Scholarship (Trends on Classic, Suppl. Vol. 9), Berlin – New York 2011.

– MONTANARI, F. – MATTHAIOS, S. – RENGAKOS, A. (eds.), Brill’s Companion to Ancient Scholarship, vol. 1-2, Leiden-Boston, 2015.

– NESSELRATH, H.G. (επιμ.), Εισαγωγή στην αρχαιογνωσία. Τόμος Α΄: Αρχαία Ελλάδα, μτφρ. Ι. Αναστασίου κ.ά., επιμ. Δ.Ι. Ιακώβ – Α. Ρεγκάκος, Αθήνα 2001 [γερμ. έκδοση: Stuttgart – Leipzig 1997].

– NÜNLIST, R., The Ancient Critic at Work. Terms and Concepts of Literary Criticism in Greek Scholia, Cambridge 2009.

– PASQUALI, G., Storia della tradizione e critica del testo, Firenze 19522.

PFEIFFER, R., Ιστορία της κλασσικής φιλολογίας από των αρχών μέχρι του τέλους των Ελληνιστικών χρόνων, μτφρ. Π. Ξένου, Αθήναι: Ακαδημία Αθηνών 1972 [αγγλ. έκδοση: Oxford 1968, γερμ. έκδοση: München 19782].

– SANDYS, J.E., A History of Classical Scholarship, 3 τόμοι, Cambridge I 19202, II 1908, III 1908.

– SCHIRONI, F., I frammenti di Aristarco di Samotracia negli etimologici bizantini (Hypomnemata 152), Göttingen 2004.

– SLATER, W.J., Aristophanis Byzantii Fragmenta, (SGLG, Bd. 6), Berlin-New York 1986.

– WILAMOWITZ-MOELLENDORFF, U. von, Ιστορία της κλασικής φιλολογίας. Με Εισαγωγή και Σημειώσεις του H. Lloyd-Jones, μτφρ. Ι. Ν. Καζάζης, Θεσσαλονίκη 2005 [γερμ. έκδοση: Leipzig 1921, αγγλ. έκδοση: Oxford 1982].

Β. Το ομηρικό κείμενο κατά την αρχαιότητα:

– ALLEN, T.W., Homer. The Origins and the Transmission, Oxford 1924.

– ALLEN, T.W., Homeri Ilias (editio maior), Oxford 1931.

– APTHORP, M.J., The Manuscript Evidence for Interpolation in Homer, Heidelberg 1980.

– BOLLING, G.M., The External Evidence for Interpolation in Homer, Oxford 1925.

– CAUER, P., Grundfragen der Homerkritik, Leipzig 19233.

– DÜNTZER, H., De Zenodotii studiis Homericis, Göttingen 1848 (repr. Hildesheim 1981)

– ERBSE, H., Scholia Graeca in Homeri Iliadem (Scholia vetera), I-VII, Berlin 1969-1988.

– HASLAM, M., Οι ομηρικοί πάπυροι και η παράδοση του κειμένου», B. POWELL – I. MORRIS, A New Companion to Homer. Εγχειρίδιο Ομηρικών Σπουδών, μτφρ. Φ. Πέτικα κ.ά., Αθήνα 2009, 68-126.

JANKO, R., «Το κείμενο και η παράδοση της Ιλιάδας», στο: R. JANKO, Ομήρου Ιλιάδα. Κείμενο και ερμηνευτικό υπόμνημα, τόμος Δ: Ραψωδίες Ν-Π, μτφρ. Ρ. Χαμετή, επιμ. Α. Ρεγκάκος, Θεσσαλονίκη 1992, 116-144.

– LAMBERTON, R. & KEANEY, J. (eds.), Homer’s Ancient Readers, Princeton 1992.

– LEHRS, K., De Aristarchi studiis Homericis, Leipzig 18823.

– LUDWICH, A., Aristarchs homerische Textkritik, I-II, Leipzig 1884-1885.

– LÜHRS, D., Untersuchungen zu den Athetesen Aristarchs in der „Ilias“ und zu ihrer Behandlung im Corpus der exegetischen Scholien, Hildesheim-Zürich-New York 1992.

– MONTANARI, F., “Alexandrian Homeric Philology. The Form of the Ekdosis and the Variae Lectiones”, in: M. REICHEL, A. RENGAKOS (eds.), EPEA PTEROENTA. Festschrift für W. Kullmann zum 75. Geburstag, Stuttgart 2002, 119-140.

–  NAGY, G., «Τα ομηρικά σχόλια», στο: B. POWELL – I. MORRIS, A New Companion to Homer. Εγχειρίδιο Ομηρικών Σπουδών, μτφρ. Φ. Πέτικα κ.ά., Αθήνα 2009, 127-153.

– NICKAU, K., Untersuchungen zur textkritischen Methode des Zenodotos von Ephesos, Berlin-New York 1977.

– PONTANI, F., Sguardi su Ulisse. La tradizione esegetica greca all’Odissea, Roma 2005.

– RENGAKOS, A., “Die Überlieferungsgeschichte der homerischen Epen”, in: A. RENGAKOS & B. Zimmermann (Hrsg.), Homer-Handbuch. Leben – Werk – Wirkung, Stuttgart – Weimar 2011, 167-175.

– RENGAKOS, A., “Homerische Wörter bei Kallimachos“, ZPE 94 (1992) 21-47

– RENGAKOS, A., “The Hellenistic Poets as Homeric Critics” in: F. MONTANARI (ed.), Omero tremila anni dopo, Genova 2002, 143-157.

– RENGAKOS, A., Apollonios Rhodios und die antike Homererklärung (Zetemata 92), München 1994.

– RENGAKOS, A., Der Homertext und die hellenistischen Dichter (Hermes Einzelschr. 64), Stuttgart 1993.

– THIEL, H. van, “Der Homertext in Alexandria“, ZPE 115 (1997) 13-36.

– THIEL, H. van, “Zenodot, Aristarch und andere“, ZPE 90 (1992) 1-32.

– VALK, M. van der, Researches on the Text and Scholia of the Iliad, I-II, Leiden 1963-1964.

– WEST, M., Studies in the Text and Transmission of the Iliad, München-Leipzig 2001.

– WEST, St., «Η παράδοση του κειμένου», στο: St. WEST – A.HEUBECK – J.B. HAINSWORTH, Ομήρου Οδύσσεια. Κείμενο και ερμηνευτικό υπόμνημα, τόμος Α: Ραψωδίες Α-Θ, μτφρ. Μ. Καίσαρ, επιμ. Α. Ρεγκάκος, Αθήνα 2004, 150-168.

– WEST, St., The Ptolemaic Papyri of Homer, Köln-Opladen 1967.

Ηλεκτρονική βάση δεδομένων (F. Montanari): Lessico dei Grammatici Greci Antichi (LGGA): http://www.aristarchus.unige.net/LGGA/it-IT/Home

ή 

13ΦΕ06: Μέση-Νέα Κωμωδία

Μαργαρίτα Σωτηρίου, λέκτορας

Μαρία Γεωργούση, μεταδιδάκτωρ

σύντομα περισσότερες πληροφορίες
Share This